{"id":2702,"date":"2025-09-19T07:30:53","date_gmt":"2025-09-19T07:30:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.monikaskrodzka.pl\/?p=2702"},"modified":"2025-09-28T15:30:59","modified_gmt":"2025-09-28T15:30:59","slug":"wypalenie-zawodowe-czyli-proba-ognia-etymologia-diagnoza-i-techniki-wychodzenia-przestawione-w-merytoryczny-i-prosty-sposob","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.monikaskrodzka.pl\/index.php\/2025\/09\/19\/wypalenie-zawodowe-czyli-proba-ognia-etymologia-diagnoza-i-techniki-wychodzenia-przestawione-w-merytoryczny-i-prosty-sposob\/","title":{"rendered":"Wypalenie zawodowe \u2013 czyli \u201ePr\u00f3ba ognia\u201d- etymologia, diagnoza i techniki wychodzenia, przedstawione w merytoryczny i prosty spos\u00f3b"},"content":{"rendered":"\n

Prowadz\u0105c warsztaty i konsultacje z zakresu biznesu, sprzeda\u017cy, zarz\u0105dzania i inteligencji emocjonalnej<\/strong>, od lat obserwuj\u0119 ten sam wzorzec \u2013 coraz wi\u0119cej os\u00f3b widzi u siebie \u015bwiadomie objawy wypalenia zawodowego, albo w obawie przed nim i jego skutkami, pr\u00f3buje mu zapobiec. Temat wypalenia zawodowego<\/strong>, cho\u0107 wypalenia nie diagnozuje si\u0119 jako \u017cadn\u0105 jednostk\u0119 chorobow\u0105, przewija si\u0119 dzi\u015b wsz\u0119dzie w rozmowach z w\u0142a\u015bcicielami firm, managerami, handlowcami i specjalistami oraz przy normalnych rozmowach ze znajomymi. Zawsze gdy padaj\u0105 tematy spadku motywacji, chronicznego zm\u0119czenia, przeci\u0105\u017cenia obowi\u0105zkami, utraty sensu pracy, nieumiej\u0119tno\u015bci odpoczynku, frustracji zawodowej i perfekcjonizmu <\/strong>\u2013 warto przyjrze\u0107 si\u0119, czy nic wi\u0119cej si\u0119 za tym nie kryje. Dlatego gdy Wydawnictwo Agora<\/a> zaproponowa\u0142o mi wsp\u00f3\u0142prac\u0119, ch\u0119tnie si\u0119 jej podj\u0119\u0142am, bo to temat, kt\u00f3ry realnie jest dzi\u015b do\u015b\u0107 popularny i trudny jednocze\u015bnie. Tak jak kryzys kryzysowi \u2013 nier\u00f3wny, tak samo wypalenie jest nadal trudno definiowalnym zjawiskiem.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka Danuta Roc\u0142awska<\/a> \u201ePr\u00f3ba ognia. Jak przej\u015b\u0107 przez wypalenie zawodowe i odzyska\u0107 energi\u0119 do \u017cycia\u201d to jedna z najlepszych ksi\u0105\u017cek jakie czyta\u0142am w ci\u0105gu ostatnich kilku miesi\u0119cy<\/strong> (a czytam naprawd\u0119 sporo, wi\u0119c my\u015bl\u0119, \u017ce do\u015b\u0107 ci\u0119\u017cko mnie zaskoczy\u0107\u201d. Dlatego od pocz\u0105tku \u2013 jasno powiem, je\u015bli interesujesz si\u0119 tym tematem, czujesz, \u017ce Ty lub osoby z Twojego otoczenia s\u0105 nim zagro\u017cone \u2013 naprawd\u0119 warto. To nowa pozycja \u2013 dost\u0119pna od kilku dnia, ale ju\u017c od poniedzia\u0142ku, na moim zawodowym profilu na LinkedIn Monika Skrodzka<\/a> rusza wyzwanie, w kt\u00f3rym do zdobycia b\u0119d\u0105 a\u017c 3 egzemplarze.<\/p>\n\n\n\n

Tym, bardziej, \u017ce autorka sama przechodzi\u0142a przez wypalenie, wi\u0119c jasno pokazuje to wielowymiarowo (cytuje Junga, Brene Brown i innych). Ju\u017c sam spis tre\u015bci przypomina map\u0119 kryzysu, a jednocze\u015bnie daje nadziej\u0119, \u017ce jest z niego wyj\u015bcie. Przed\u0142o\u017cone s\u0105 dobre badania, definicje i podsumowania \u2013 dzi\u0119ki czemu, po prostu jest \u0142atwo przyswajalna. Autorka bardzo klarownie rozprawia si\u0119 z mitami: wypalenie zawodowe NIE jest lenistwem, defektem osobowo\u015bci czy s\u0142abo\u015bci\u0105 charakteru<\/strong>. To proces przeci\u0105\u017cenia i braku r\u00f3wnowagi, a nie znak, \u017ce kto\u015b jest \u201eza ma\u0142o zmotywowany\u201d. Dlatego dokr\u0119canie \u015bruby nie pomo\u017ce.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Definicja wypalenia zawodowego<\/h2>\n\n\n\n

W ksi\u0105\u017cce podane s\u0105 2 definicje wypalenia, kt\u00f3re pozwol\u0119 sobie przytoczy\u0107:<\/p>\n\n\n\n

-\u201e stan wyczerpania i frustracji wynikaj\u0105cy z po\u015bwi\u0119cenia jakiej\u015b sprawie sposobowi \u017cycia lub zwi\u0105zkowi co nie przynios\u0142o oczekiwanej nagrody\u201d<\/strong> \u2013 Herbert J. Freudenberger 1974<\/p>\n\n\n\n

-\u201e w procesie wypalenia si\u0119 nast\u0119puje utrata zasob\u00f3w i jednocze\u015bnie nie mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 ich uzupe\u0142nienie w postaci odbudowy zdolno\u015bci poznawczych emocjonalnych i fizycznych\u201d<\/strong> \u2013 Stevan E. Hobfoll, 1993.<\/p>\n\n\n\n

Wypalenie nie jest klasyfikowane przez WHO jako choroba (chocia\u017c mo\u017ce wymaga\u0107 wsparcia medycznego).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Jak rozpozna\u0107 wypalenie zawodowe?<\/h2>\n\n\n\n\n\n\n\n

Nie musz\u0119 m\u00f3wi\u0107, \u017ce lepiej zapobiega\u0107 ni\u017c leczy\u0107, ale prawda jest taka, \u017ce dzi\u015b:<\/p>\n\n\n\n

– pracujemy po prostu du\u017co i intensywnie,<\/p>\n\n\n\n

-mamy mn\u00f3stwo przekona\u0144 i schemat\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

-cz\u0119sto definiujemy si\u0119 przez prac\u0119 (jak nie wierzysz to pomy\u015bl o tym jak si\u0119 przedstawiasz:)<\/p>\n\n\n\n

-wielu z nas jest perfekcjonistami \u2013 i to wa\u017cne, aby wybrzmia\u0142o, \u017ce wypalenie nie jest oznak\u0105 ludzi s\u0142abych, ale podobnie jak depresja \u2013 ludzi, kt\u00f3rzy zbyt d\u0142ugo byli za silni<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eMo\u017cna si\u0119 wypali\u0107 w r\u00f3\u017cnych obszarach i rolach \u017cyciowych (romantycznych, przyjacielskich, rodzicielskich), je\u015bli jest tam d\u0142ugotrwa\u0142e, niesymetryczne zaanga\u017cowanie.\u201d<\/strong> Dzi\u015b m\u00f3wi si\u0119 o wypaleniu w r\u00f3\u017cnych kontekstach \u2013 tak\u017ce rodzicielskim, dlatego warto si\u0119 temu przyjrze\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W mojej praktyce najcz\u0119\u015bciej widz\u0119 te same sygna\u0142y, kt\u00f3re opisuje Roc\u0142awska:<\/p>\n\n\n\n

-chroniczne zm\u0119czenie, dra\u017cliwo\u015b\u0107, spadek motywacji,<\/p>\n\n\n\n

-poczucie \u201epu\u0142apki\u201d \u2013 du\u017co daj\u0119, ma\u0142o dostaj\u0119,<\/p>\n\n\n\n

-trudno\u015bci w relacjach, rosn\u0105cy dystans do ludzi,<\/p>\n\n\n\n

-spadek jako\u015bci pracy, odk\u0142adanie zada\u0144 na ostatni\u0105 chwil\u0119,<\/p>\n\n\n\n

-fizyczne objawy: b\u00f3le g\u0142owy, k\u0142opoty ze snem, wi\u0119ksza podatno\u015b\u0107 na infekcje.<\/p>\n\n\n\n

Ja mam do\u015b\u0107 \u015bwiadomych klient\u00f3w, w dodatku dzi\u0119ki temu, \u017ce widzimy si\u0119 co tydzie\u0144 zwykle przez d\u0142u\u017cszy okres to mamy ogromn\u0105 otwarto\u015b\u0107 i zaufanie. Dlatego, gdy moi klienci m\u00f3wi\u0105 mi o tych objawach, albo sama je u nich obserwuj\u0119, m\u00f3wi\u0119 o terapii (oczywi\u015bcie u innego specjalisty). Jak to niedawno okre\u015bli\u0142 m\u00f3j znajomy terapia to najlepsze w co w \u017cyciu zainwestowa\u0142, bo to jak z samochodem \u2013 mo\u017cesz mie\u0107 \u015bwietny silnik, ale jak nie masz powietrza w ko\u0142ach to za daleko nie pojedziesz<\/strong>. Polecam takie spojrzenie, bo nie ze wszystkim poradzimy sobie sami. Tu, gdzie mog\u0119 pomagam, ale proces biznesowy to te\u017c zwykle wyczerpuj\u0105ca praca, dlatego je\u015bli kto\u015b potrzebuje terapii lub jest w jej trakcie to musi to konsultowa\u0107 z tamtym specjalist\u0105<\/strong>, bo  intensywne procesy \u2013 praca nad biznesem i kompetencjami (u mnie) i nad wypaleniem lub depresj\u0105 (u psychoterapeuty) musz\u0105 by\u0107 zsynchronizowane. Je\u015bli jest to kryzys, to \u0142atwiej z niego wyj\u015b\u0107, ale wtedy te\u017c rozmowa i konkretne dzia\u0142ania i schematy, s\u0105 po prostu skuteczne. My wcale, \u201enie wypalamy si\u0119 z dnia na dzie\u0144 \u2013 to proces stopniowy wynikaj\u0105cy z nadmiernego zaanga\u017cowania i eksploatacji zasob\u00f3w psychofizycznych.\u201d<\/strong> Dlatego zmiany takie jak:<\/p>\n\n\n\n

-widoczne zmniejszenie zaanga\u017cowania<\/p>\n\n\n\n

-spadek jako\u015bci pracy<\/p>\n\n\n\n

– pomy\u0142ki<\/p>\n\n\n\n

-pogorszenie relacji interpersonalnych (g\u0142\u00f3wnie przez towarzysz\u0105ce emocje)\u2013 w zespole, czy z szefem<\/p>\n\n\n\n

– wyobcowanie<\/p>\n\n\n\n

-d\u0142ugotrwa\u0142e napi\u0119cie<\/p>\n\n\n\n

Czasem szybciej ni\u017c przez samego zainteresowanego s\u0105 widziane przez otoczenie. Je\u015bli jest wspieraj\u0105ce \u2013 zauwa\u017cy i pomo\u017ce, na wczesnym etapie kryzysu. Dlatego to kim si\u0119 otaczasz, naprawd\u0119 ma znaczenie. Tym bardziej, \u017ce takie \u201eobjawy\u201d \u2013 budz\u0105 frustracj\u0119 w nas, dlatego, \u017ce cz\u0119sto definiujemy si\u0119 przez nasz\u0105 skuteczno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

 Prewencja i rezyliencja \u2013 czyli co naprawd\u0119 dzia\u0142a<\/h2>\n\n\n\n

Trzy poziomy prewencji<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n

-pierwotna<\/strong> \u2013 zmiana sytuacji stresowej i szukanie w\u0142asnego wp\u0142ywu.<\/p>\n\n\n\n

-wt\u00f3rna<\/strong> \u2013 wzmacnianie metod radzenia sobie z napi\u0119ciem (mindfulness, wysi\u0142ek fizyczny, regeneracja).<\/p>\n\n\n\n

-trzeciorz\u0119dowa<\/strong> \u2013 leczenie skutk\u00f3w chronicznego stresu.<\/p>\n\n\n\n

To dok\u0142adnie pokrywa si\u0119 z tym, co robimy na moich warsztatach. Du\u017cy nacisk k\u0142ad\u0119 na inteligencj\u0119 emocjonaln\u0105 w biznesie<\/strong>, bo to ona pozwala lepiej rozumie\u0107 sygna\u0142y z cia\u0142a i emocji, zanim dojdzie do kryzysu. Ka\u017cdy m\u00f3j klient pracuje nad:<\/p>\n\n\n\n

-emocjami (chocia\u017cby uczy si\u0119 jak je komunikowa\u0107 w FUKO),<\/p>\n\n\n\n

-lepszym rozumieniem siebie, bo bez tego trudno komukolwiek rozumie\u0107 innych<\/p>\n\n\n\n

-\u0142adowaniem energii \u2013 bo cia\u0142o, nie jest tylko naszym opakowaniem, bez niego nie ruszymy z procesami. U mnie oczywi\u015bcie dzieje si\u0119 to niejako przy okazji, bo ustalamy cele biznesowe, ale pisz\u0119 o tym, bo wypalenie nie bierze si\u0119 z niczego.<\/p>\n\n\n\n

Mam klient\u00f3w, kt\u00f3rzy osi\u0105gn\u0119li spekakularne sukcesy, takich, kt\u00f3rzy maj\u0105 ogromny potencja\u0142, ale sami tak si\u0119 drenuj\u0105, \u017ce maj\u0105 objawy wypalenia i osoby, kt\u00f3re maj\u0105 je ju\u017c zdiagnozowane i u mnie uk\u0142adaj\u0105 twardsze elementy:)<\/p>\n\n\n\n

Nie rzadko moi klienci, pracowali po 12 godzin dziennie, a w weekendy te\u017c co\u015b znajdowali aby popracowa\u0107 nad firm\u0105, lub si\u0119 wykaza\u0107. Problemem jest to, \u017ce jeste\u015bmy mocno nagradzani za nasze sukcesy, kt\u00f3re uwa\u017camy, \u017ce nas definiuj\u0105 i traktujemy w\u0142asne cia\u0142a jak niewolnik\u00f3w.<\/strong> Czuj\u0105c b\u00f3le g\u0142owy, zniech\u0119cenie, spadek jako\u015bci pracy, rosn\u0105cy dystans wobec zespo\u0142u i tak sporo os\u00f3b bierze tabletk\u0119, zamiast to u\u0142o\u017cy\u0107. Z mojego do\u015bwiadczenie sprawczo\u015b\u0107 ale i wiedza o zasobach, bardzo pomagaj\u0105 przy u\u0142o\u017ceniu tych temat\u00f3w. Tak na ludzki rozum \u2013 wypalaj\u0105c si\u0119, tracisz do nich dost\u0119p, czujesz si\u0119 nieskuteczny, przez co tracisz poniek\u0105d swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i definicj\u0119 samego siebie <\/strong>\u2013 wi\u0119c znalezienie sposobu na wyj\u015bcie jest konieczny, by nie pog\u0142\u0119bia\u0107 strat.<\/p>\n\n\n\n

\u201ePr\u00f3ba ognia\u201d proponuje manifest oparty na czu\u0142ych warto\u015bciach:<\/p>\n\n\n\n

–autentyczno\u015b\u0107 zamiast perfekcji,<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-wdzi\u0119czno\u015b\u0107 zamiast oboj\u0119tno\u015bci,<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-wsp\u00f3\u0142praca zamiast rywalizacji,<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-uwa\u017cno\u015b\u0107 zamiast po\u015bpiechu<\/strong>. To zestaw, kt\u00f3ry genialnie dzia\u0142a w zarz\u0105dzaniu i sprzeda\u017cy \u2013 wprowadzony do zespo\u0142u daje wi\u0119cej lojalno\u015bci, kreatywno\u015bci i lepsze wyniki odzwierciedlane tak\u017ce w KPI. Kultura organizacyjna<\/strong> jest czym\u015b co sami budujemy i w dobrze wypracowanej, mo\u017cemy zapobiega\u0107 wypaleniu zawodowemu. Przyw\u00f3dztwo to s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107 \u2013 pami\u0119tajmy o tym:). <\/strong>A je\u015bli jeste\u015b pracownikiem \u2013 nikt nie zrobi tego za Ciebie, bo wiele proces\u00f3w buduje si\u0119 od wewn\u0105trz.<\/p>\n\n\n\n

S\u0105 dost\u0119pne testy specjalist\u00f3w<\/strong> badaj\u0105ce wypalenie, ale te\u017c warto patrze\u0107 po prostu po objawach. Nie zawsze umiemy co\u015b nazwa\u0107, ale zwykle to zauwa\u017camy.<\/p>\n\n\n\n

Stres a wypalenie zawodowe. Jak przesta\u0107 dzia\u0142a\u0107 automatycznie?<\/h2>\n\n\n\n

Pi\u0119\u0107 krok\u00f3w do odzyskiwania energii:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1.     \u015awiadomo\u015b\u0107 czyli zauwa\u017c problem. Jakby\u015b silny nie by\u0142, to jak wyci\u0105gni\u0119cie wtyczki z kontaktu. Zaufaj cia\u0142u, sobie i sygna\u0142om otoczenia.<\/p>\n\n\n\n

2.     Rozpoznanie. R\u00f3\u017cne rzeczy dziej\u0105 si\u0119 z naszym m\u00f3zgiem i je\u015bli sygna\u0142y s\u0105 niepokoj\u0105ce, zamiast je normalizowa\u0107 albo czeka\u0107 a\u017c samo przejdzie zobacz co si\u0119 dzieje. Wypalenie, kryzys, depresja, zm\u0119czenie maj\u0105 r\u00f3\u017cne strategie realizacji.<\/p>\n\n\n\n

3.     Odzyskaj r\u00f3wnowag\u0119 \u2013 wiem, \u0142atwiej powiedzie\u0107, trudniej zrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

4.     Zadbaj o zasoby i \u017ar\u00f3d\u0142a energii. Zobacz co Ci\u0119 \u0142aduje, bo na pustym baku nie pojedziesz. Masz r\u00f3\u017cne zasoby: fizyczne, emocjonalne, umys\u0142owe, duchowe \u2013 nie mo\u017cesz z nich tylko bra\u0107. Jak kiedy\u015b m\u00f3wi\u0142 Marek Kami\u0144ski, podejd\u017a do tego jak do \u0142adowania plecaka na d\u0142u\u017csz\u0105 podr\u00f3\u017c.<\/p>\n\n\n\n

5.     Odzyskaj kontrol\u0119 nad sob\u0105 \u2013 wiem, \u017ce to co\u015b do czego d\u0105\u017cysz, ale samo nie przyjdzie.<\/p>\n\n\n\n

Zacznij od odpowiedzi na pytania:<\/strong><\/p>\n\n\n\n